تبلیغات
برگ سبز

وبگاه تخصصی علوم کشاورزی

وبگاه تخصصی علوم کشاورزی

تبلیغات برگ سبز

موضوعات

لینک دوستان

آرشیو

تبلیغات برگ سبز

آمار

  بازدید امروز :
  بازدید دیروز :
  بازدید ماه :
  بازدید كل :
  تعداد مطالب :
  تاریخ آخرین بروزرسانی :
  تاریخ آخرین بازید :

تبلیغات


جاتروفا؛ سوغات مصر در بندرعباس


محیط زیست > منابع‌طبیعی- اسدالله افلاکی:

هرمزگان در شمار مناطق بیابانی قرار دارد؛ استانی که بالغ بر یک میلیون و 565 هزار هکتار از اراضی جلگه‌های ساحلی آن را عرصه‌های بیابانی تشکیل می‌دهد.

از این میزان 475 هزار هکتار تحت‌تأثیر فرسایش بادی است. مسئولان منابع طبیعی استان می‌گویند 19 کانون بحران فرسایش بادی در اراضی بیابانی شناسایی شده است. بیشترین اراضی بیابانی و کانون‌های بادی درشرق استان و در بندر جاسک وجود دارد.

این میزان بیابان و  11سال خشکسالی پی در پی، بزرگ‌ترین چالش پیش‌روی مسئولان منابع طبیعی استان است. مالچ پاشی 6304 هکتار، نهال‌کاری در عرصه‌ای به وسعت 15027 هکتار، احداث بادشکن به طول 15/ 3 کیلومتر، کنترل 2600 هکتار هرزآب و اجرای طرح مدیریت جنگل‌های دست کاشت در 970 هکتار، فعالیت‌های شاخص منابع طبیعی استان هرمزگان برای مقابله با بیابانزایی و صیانت از عرصه‌های طبیعی است.

 

سه‌شنبه شب ( 22 دی ماه) از تهران به بندرعباس پرواز کردیم. گروه ما 30 نفر بود؛ 20خبرنگار و عکاس از صداوسیما و رسانه‌های دیگر با برخی مدیران سازمان جنگل‌ها و مراتع که به میزبانی منابع طبیعی استان هرمزگان راهی این استان شده بودیم. این دومین باری بود که برای تهیه گزارش به هرمزگان می‌رفتم.

 

چهارشنبه طبق برنامه، ساعت 7 صبح به سمت بندر خمیر حرکت کردیم. سر راه به نهالستان باغو رفتیم؛ بزرگ‌ترین نهالستان گرمسیری در جنوب کشور با 5/5 هکتار مساحت. در این نهالستان هر سال 2 میلیون اصله نهال در 2 مرحله اول فروردین و اول مهر- به روش گلدانی تولید می‌شود. به گفته مهندس محمد درویش‌خواه، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی هرمزگان، 46 گونه گرمسیری و 14 گونه غیربومی در این نهالستان تولید می‌شود که عمدتا برای تثبیت شن و  ایجاد بوستان‌های روستایی مورد  استفاده  قرار می‌گیرد.  بخشی هم به بوشهر و سیستان و بلوچستان صادر می‌شود. کنار، کهور، آکاسیا، آلوورا ( صبر زرد)، درخت مسواک ( چوک) و شمشاد از گونه‌های شاخص این نهالستان است.

 

اما به تازگی گونه جدیدی به این نهالستان اضافه شده است؛  جاتروفا، سوغاتی که دکتر پیمان یوسفی، مدیرکل دفتر امور منابع جنگلی سازمان جنگل‌ها و مراتع، بذرآن را در سفری به مصر با خود به ایران می‌آورد و اکنون مرحله کاشت آزمایشی آن سپری می‌شود؛ گیاهی گرماپسند که خاستگاه آن مکزیک است اما به گفته یوسفی در سال 1997براساس تفاهمنامه‌ای از هندوستان به مصر برده می‌شود برای ایجاد جنگل‌های دوستی. اینک بخش قابل توجهی از اراضی مصر به کاشت جاتروفا اختصاص دارد.

 

یوسفی که معتقد است کاشت و برداشت این درختچه می‌تواند تحولی در معیشت جوامع بومی ایجاد کند در باره جاتروفا می‌گوید:« این‌گونه روغنی را می‌توان در اراضی تخریب شده، بیابان و حاشیه آن کاشت، تکثیرش آسان است، دامنه اکولوژیک گسترده دارد، مقاوم به خشکی است به‌طوری که تنها در 3 سال اول نیاز به آب دارد، با پساب‌ها می‌توان آن را آبیاری کرد. آفت و بیماری ندارد، پس از 3 سال به بذر می‌نشیند، 50 سال عمر می‌کند، سالی دوبار و هر درخت هر بار 5 تا 8 کیلوگرم بذر می‌دهد و‌ 30 تا 50 سال هم قدرت بذردهی دارد».

 

یوسفی، در باره فواید این‌گونه روغنی خاطرنشان می‌سازد:«نیمی از بذر این گیاه روغن است؛ یعنی از هر هکتار 3تن روغن به دست می‌آید؛ روغنی که مستقیما می‌توان به‌عنوان سوخت یا روغن موتور در موتورهای سنگین استفاده کرد. روغن تولید شده بسیار ارزان است و برای هواپیما وتانک قابل استفاده است. سال 2007 ژاپن هواپیمایی ساخت که با این سوخت پروازکرد. برای التیام زخم‌های بدن، رماتیسم، بیماری‌های پوستی، دندان درد و کنترل و پیشگیری از سرطان، دفع آفات و ساخت محصولات آرایشی کاربرد دارد». یوسفی با حرارت تمام درباره این گیاه سخن گفت اما در سخنان او یک نکته مبهم باقی ماند. آیا این‌گونه، تهدیدی برای تنوع زیستی منطقه نیست؟

 

یوسفی در پاسخ گفت:«این‌گونه مهاجم نیست. سبک بودن بذر از ویژگی‌های گونه‌های مهاجم است. بذر باقالی شکل این‌گونه آن قدر سنگین است که امکان پخش آن در اراضی جانبی آن وجود ندارد. در عین حال جوانب احتیاط رعایت شده است. حداکثر اراضی در نظر گرفته برای کشت این درختچه 5 هکتار است».

نویسنده:داود نبی زاده

تبلیغات