تبلیغات
برگ سبز

وبگاه تخصصی علوم کشاورزی

وبگاه تخصصی علوم کشاورزی

تبلیغات برگ سبز

موضوعات

لینک دوستان

آرشیو

تبلیغات برگ سبز

آمار

  بازدید امروز :
  بازدید دیروز :
  بازدید ماه :
  بازدید كل :
  تعداد مطالب :
  تاریخ آخرین بروزرسانی :
  تاریخ آخرین بازید :

تبلیغات


پیوند در سبزیجات


فصل اول

پیشینه و موقعیت کنونی سبزی های پیوندی در دنیا

پیشینه پیوند را می توان در درختان یوه و در روزگاران باستان جستجو کرد. چینی ها حد اقل 1560 سال قبل از میلاد از پیوند استفاده می کردند. پیوند عمدتا در درختان میوه مورد استفاده قرار میگیرد. آنچه معمول است، جوانه یا ساقه یک همگروه مطلوب (پیوندک) بر روی پایه ای که به دو روش ازدیاد جنسی و رویشی تکثیر یافته است قرار می گیرد و با روی هم قرار گرفتن بافت های زاینده یک اتصال پیوندی بوجود می آید. از پیوند برای تغییر رقم یا احیای دوباره درختان پیر و فرسوده نیز استفاده می شود. همچنین با کاربرد پیوند، می توان بر مشگل سخت ریشه زا بودن قلمه های برخی از درختان میوه مانند سیب فائق آمد.


با توسعه یافته های تحقیقی و کاربردی در اوایل سال 1950، کشاورزان کره ای استفاده از پیوند را به میزان کم برای تولید سبزیهای میوه ای به کار گرفتند و به تدریج آن را در مقیاسی وسیع تر توسعه دادند. در آن زمان از وسایل ابتدایی مانند کاه یا کاغذ برای نگه داشتن محل پیوند استفاده می کردند. اما امروزه با استفده از گیره های پیوند تعداد پیوند در روز به 800 تا 1200 گیاه می رسد. توسعه و کاربرد پوشش های پلاستیکی در سال 1960، جهشی سریع در تولید نشا در زیر پوشش پلاستیک به وجود آورد و منجر به تولید و توزیع نشا های پیوندی در کشور های کره و ژاپن گردید. در سال 1960 پیوند به عنوان یک روش تجاری و کاربردی در ژاپن و کره برای تولید خیار ، گوجه فرنگی و ... معرفی گردید.

در دهه های اخیر آگاهی کشاورزان از مزایای نشا ی پیوندی سبزی ها باعث گردیده که استفاده از این فن به طور سریع در سایر کشورها نیز توسعه یابد.

پیشینه پیوند در کشاورزی سنتی ایران

استفاده از فن پیوند در کشاورزی سنتی ایران در زمره یک هنر قدیمی باغبانی مطرح بوده است، تولید هلو و انار بی دانه و پایه انگوری که سه نوع انگور مختلف بدهد نتایج سال ها توجه کشاورزان ایرانی به هنر پیوند زدن درختان میوه است. با این که کشاورزی سنتی ایران دارای تجربیات غنی از علم ، هنر و فن پیوند در پرورش درختان میوه می باشد ولی هیچ گونه سندی که نشان دهنده استفاده از آن در پرورش سبزی ها باشد وجود ندارد. کاهش حاصلخیزی بسیاری از زمین های سبزیکاری کشور به دلیل رعایت نکردن تناوب زراعی و گسترش بی رویه مصرف کود و سم از یک طرف و هجوم غیر قابل کنترل بیماری های خاکزاد از طرف دیگر باعث شده است که هر ساله تلفات محصول افزایش و عملکرد ها کاهش یابد.

مهمترین هدف های پیوند در سبزیها

1.       مقاومت به بیماری ها و آفات: در اکثر موارد کاهش عملکرد محصول در اثر کشت متوالی، ناشی از شیوع و گسترش بیماری های خاکزاد و نماتد ها می باشد. به طوری که گاهی سهم عوامل بیماری زا در کاهش محصول سبزیها به 68 درصد میرسد. ضد عفونی خاک با مواد شیمیایی مانند متیل بروماید بسیار موثر خواهد بود. اما به علت ممنوع شدن مصرف سموم شیمیایی نظیر متیل بروماید به دلیل اثرات مخرب زیست محیطی آنها ، استفاده از آنها با محدودیت جدی مواجه شده است. بنابراین ضرورت یافتن جایگزینی مناسب برای مدیریت بیماری ها در کشت سبزیها احساس می شود که یکی از بهترین جایگزین ها ، استفاده از گیاهان پیوندی تشخیص داده شده است. با به کار بردن پایه پایه های مقاوم مختلف می توان مقاومت به بیماری ها را در گیاهان حساس به وجود آورد. به عنوان مثال بیماری فوزاریوم در خربزه، خیار، هندوانه و گوجه فرنگی را می توان به راحتی با پیوند مهار کرد.

2.       مقاومت به تنش: یکی از عوامل محدود کننده تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک کمبود آب است منابع تامین کننده آب در این مناطق بسیار محدود است و ناگزیر از آب هایی که دارای شوری بالا و در برخی موارد نیز غلطت عنصر بر زیاد می باشد، برای آبیاری محصولات استفاده می شود در نتیجه آبیاری زمین با این آب ها غلظت املاح را در محلول خاک افزایش می دهد.گیاهان پیوندی دارای مکانیسم های متفاوتی هستند که مانع آسیب فیزیولوژیکی ناشی از تجمع بیش از حد یون های کلر و سدیم در برگ ها می شود در بین گونه های گیاهی مورد استفاده به عنوان پایه مقاومت به شوری بسیار متفاوت است. علاوه بر شوری گیاهان پیوندی به دمای پاین نیز مقاومت بیشتری نشان داده اند. توجیه فیزیولوژیکی مقاومت به دمای پایین در پایه ها را به تفاوت در لیپی های غشای سلول نسبت داده اند.

3.       افزایش رشد عملکرد محصول: پایه می تواند اثرات زیادی روی رشد گیاه عملکرد و کیفیت میوه داشته باشد. پیوند خیار روی پایه های کدو باعث تولید ماده خشک بیشتری نسبت به گیهان غیر پیوندی می شود. همچنین با پیوند گوجه فرنگی بر روی پایه های مناسب می توان به عملکرد های بالا دست یافت. در برخی موارد سیستم قوی ریشه پایه ها ، کارای جذب آب و عناصر غذایی را در گیاه افزایش می دهد و عملکرد را بالا می برد.

4.       کاهش مصرف سموم و مواد ضد عفونی خاک: در برخی از کشور های جهان پیوند گیاهان چند ساله و یک ساله پسترش زیادی پیدا کرده است. یکی از مزیت های مهم استفاده از پیوند را می توان این گونه عنوان نمود که به کار گیری پیوند همراه با دیگر تیمار ها نیاز به استفاده از ماده ضد عفونی کننده متیل بروماید را در این کشور ها کاهش داده است. در کشور های حاشیه مدیترانه پیوند یکی از مهم ترین جایگزین های متیل بروماید برای کدوئیان می باشد. متیل بروماید به عنوان یک نوش داری جهانی برای کنترل عوامل بیماری زایی خاکزاد ، نماتدها ، باکتری ها و علف های هرز هنوز هم در میان تولید کنندگان محصولات گلخانه ای از مقبولیت بالایی برخوردار است.

نویسنده:داود نبی زاده

تبلیغات